15 september 2019 – polder octrooi toch ontdekt

Vandaag, zondag 15 september, is na bijna een jaar zoeken 1 van de vraagstukken rondom Schorersgraf opgelost. Dat raadsel betreft de vraag: waar is de inhoud van het inpolderingsoctrooi?

Van diverse polders heb ik de octrooien (akkoorden van de Staten Generaal) kunnen terug vinden in de zogenaamde Placaatboeken. Echter, waar sommige polders gewoon op naam van de polder terug te vinden waren, kon ik niets terugvinden over polders zoals de Amaliapolder, de Pieterspolder, Zachariaspolder en Wilhelminapolder.

Totdat ik een artikel van dhr. Rosseel vond in een oude uitgave van de Heemkundige Kring. Met daarin beschreven, een octrooi voor het inpolderen van de schorren rond het Eiland van Biervliet. Met als begrenzing: het kanaal van IJzendijke.

Zelfs bij het lezen van deze tekst viel het kwartje niet direct. Want was de Zachariaspolder zelf vroeger niet het kanaal van IJzendijke? Dus als het octrooi liep “tot” het kanaal van IJzendijke, dan zou de Zachariaspolder daar niet onder vallen. Toen ik nog eens goed naar de kaart van de schorren van de latere Zachariaspolder keek, viel het kwartje.

Het kanaal van IJzendijke is waarschijnlijk de smalle geul geweest, die in het noorden en westen van de Zachariaspolder liep, vanaf de Roodenhoek, tot het Watergat. En omdat deze helemaal tegen de dijk van de IJzendijkse Oranjepolder en Mauritspolder liep, viel zowat 95% van de Zachariaspolder onder het octrooi.

Met deze ontdekking werd nog iets duidelijk, namelijk de perceel indeling van de polder in het westen en noorden, en de aanduiding “ten westen van het kanaal” (en dus buiten het octrooi) en “ten oosten van het kanaal” (en dus binnen het octrooi). Toch een bijzondere bezigheid, dat zoeken in die oude kaarten. Maar ook bijzonder leuk om uiteindelijk, net voor het afronden van het boek, dit raadsel opgelost te hebben!